Bu üsul, poliplərin açıq cərrahiyə ehtiyac olmadan, yalnız endoskop vasitəsilə müvəffəqiyyətlə və təhlükəsiz şəkildə xaric edilməsinə imkan verir.

Poliplərin növləri və qiymətləndirilməsi

Həzm sistemi polipləri formalarına görə iki əsas qrupa bölünür:

• Pedunkulyasiya olunmuş poliplər – sapla bağırsaq divarına birləşən, sallanan tipli poliplər;

• Oturaq (sapsız) poliplər – geniş əsaslı, bağırsaq divarına yapışmış poliplər.

Endoskopik müayinə zamanı aşkarlanan poliplərin xarakteri və potensial təhlükəsi aşağıdakı üsullarla müəyyən edilir:

• Xromoendoskopiya (boyalı endoskopiya) – selikli qişada gizli patologiyaları və sərhədləri aydın göstərmək üçün tətbiq olunur;

• Maqnifikasiyalı (böyütməli) endoskopiya – toxumanın mikrostrukturunu daha yaxından müşahidə etmək imkanı yaradır;

• Biopsiya – polipdən toxuma nümunəsi götürülərək patohistoloji laborator müayinə üçün göndərilir.

EMR proseduru necə aparılır?

Əgər aparılmış qiymətləndirmə nəticəsində polipin xərçəngöncəsi və ya erkən mərhələli xərçəng riski daşıdığı aşkar edilərsə, onun ölçüsünə və yerləşdiyi sahəyə görə aşağıdakı üsullardan biri seçilir:

• Sadə Polipektomiya – kiçik, saplı poliplər üçün;

• Endoskopik Mukozal Rezeksiyası (EMR) – səthi, oturaq və ya geniş əsaslı poliplər üçün;

• Endoskopik Submukozal Disseksiya (ESD) – daha dərin toxumalara yayılan və ya sərhədləri dəqiq olmayan törəmələr üçün.

EMR zamanı xüsusi texnika ilə selikli qişanın altına maye yeridilir, bu da lezyonu qaldıraraq ətraf sağlam toxumalardan ayırmağa kömək edir. Daha sonra xüsusi rezeksiyon alətləri ilə polip kəsilərək xaric olunur.

Prosedurdan sonra nə baş verir?

Çıxarılan toxuma patohistoloji müayinəyə göndərilir. Bu analiz nəticəsində polipin xarakteri (xoş və ya bədxassəli) müəyyən edilir,təmiz sərhədlərlə çıxarılıb-çıxarılmadığı yoxlanılır,gələcəkdə xəstənin izlənmə intervalı və ehtiyac olarsa əlavə müalicə planı hazırlanır.

Əgər polip tam çıxarılıbsa və müayinə nəticələri qənaətbəxşdirsə, pasiyent eyni gün və ya növbəti gün evə buraxıla bilər.

Bonum Medical-da EMR üstünlükləri

Bonum Medical klinikasında EMR prosedurları müasir yüksək çözünürlüklü endoskoplarla,təcrübəli endoskopistlər və patoloqların birgə dəyərləndirməsi ilə,tam steril və pasiyentə uyğunlaşdırılmış şəraitdə aparılır.

Vaxtında aşkarlanan və çıxarılan polip – potensial xərçəng riskini aradan qaldırır. Müntəzəm endoskopik nəzarət və müasir müalicə metodları ilə sağlamlığınızı qoruyun!

Kolonoskopiya bağırsaq xəstəliklərinin erkən diaqnostikası və bəzi hallarda birbaşa müalicəsi üçün əvəzsiz üsullardan biridir. Aşağıdakı məqsədlərlə tətbiq olunur:

• Yoğun bağırsaq və düz bağırsaq xərçənginin erkən skrinqi və profilaktik nəzarəti

• Qəbizlik, diareya, qarın ağrısı, qanlı nəcisin olması kimi simptomların səbəblərinin araşdırılması

• Poliplərin aşkarlanması və çıxarılması (polipektomiya)

• İltihabi bağırsaq xəstəliklərinin (xoralı kolit, Kron xəstəliyi və s.) gedişinin monitorinqi

• Şişlərə və ya anormal toxumalara biopsiya məqsədilə toxuma nümunəsinin götürülməsi

Prosedura hazırlıq

Kolonoskopiyanın effektiv və təhlükəsiz aparılması üçün bağırsaqların tam təmizlənməsi əsas şərtdir. Bu məqsədlə prosedurdan bir neçə gün əvvəl pasiyentə xüsusi pəhriz tövsiyə olunur və bağırsaq təmizləyici preparatlar təyin edilir. Hazırlıq düzgün aparılmadıqda müayinə nəticələri qeyri-dəqiq ola bilər və ya prosedurun təxirə salınması lazım gələ bilər.

Prosedur necə həyata keçirilir?

Kolonoskopiya ümumiyyətlə venadaxili sedasiya (dərmanla yüngül yuxu) altında aparılır. Bu, pasiyentin diskomfort hiss etməməsini və rahat müayinə prosesini təmin edir. Təcrübəli həkim-koloproktoloq və endoskopistlər tərəfindən həyata keçirilən bu prosedur təxminən 20–40 dəqiqə davam edir.

Zərurət yarandıqda poliplərin çıxarılması, qanaxmanın dayandırılması və ya toxuma nümunələrinin götürülməsi (biopsiya) prosedur zamanı həyata keçirilə bilər.

Niyə Bonum Medical?

Bonum Medical klinikasında kolonoskopiya müasir texnologiyalarla, tam steril şəraitdə, peşəkar həkim heyəti tərəfindən aparılır. Pasiyentlərin komfortu, təhlükəsizliyi və prosedurun yüksək dəqiqliklə icrası bizim üçün əsas prioritetlərdəndir.

Kolonoskopiyaya Hazırlıq Təlimatı

Kolonoskopiyanın dəqiq və uğurlu nəticə verməsi üçün bağırsaqların tam təmiz olması vacibdir. Aşağıda prosedura hazırlıq üçün əsas addımlar təqdim olunur:

1. Pəhriz (Prosedurdan 3 gün əvvəl başlayır)

• Lifli və çətin həzm olunan qidalar rasiondan çıxarılmalıdır.

• Qadağan olunmuş qidalar: tərəvəzlər (xüsusilə kələm, ispanaq), meyvələr (xurma, üzüm, nar), çörək, paxlalılar, toxumlu və qabıqlı məhsullar.

• Təbii şirələr, duru şorbalar, təmiz bulyon, ağ düyü, toyuq əti və qatıq tövsiyə olunur.

• Prosedura 1 gün qalmış yalnız şəffaf maye qəbul edilməli, bərk qidalar yeyilməməlidir.

2. Bağırsaq təmizliyi (Prosedurdan 1 gün əvvəl)

• Həkimin tövsiyə etdiyi bağırsaq təmizləyici preparatlar (məsələn: Fortrans, Fleet və s.) təlimata uyğun qəbul edilməlidir.

• Bu dərmanlar adətən axşam saatlarında, çoxlu miqdarda maye ilə (suyun temperaturu otaq temperaturunda olmalıdır) qəbul edilir.

• İshal baş verəcək – bu, təbii haldır və bağırsağın təmizləndiyini göstərir.

3. Prosedur günü

• Tam acqarına gəlmək tələb olunur: son qida və ya maye qəbulundan ən azı 6 saat keçmiş olmalıdır.

• Əgər sedasiya planlaşdırılıbsa, pasiyent nəqliyyatla tək gəlməməli və yanında bir müşayiətçi olmalıdır.

• Daimi istifadə etdiyiniz dərmanlar (məsələn, təzyiq və ya şəkər dərmanları) barədə mütləq həkimlə öncədən məsləhətləşin.

Vacib Xatırlatma:

• Hamiləlik, şəkərli diabet, qan durulducu dərmanlar istifadə edirsinizsə və ya ürək-damar xəstəliyiniz varsa, bu haqda əvvəlcədən həkiminizi məlumatlandırın.

Bu proses ümumi anesteziya altında, tam ağrısız şəkildə, təxminən 15–20 dəqiqə ərzində həyata keçirilir. Xüsusilə əməliyyat riski yüksək olan, lakin bariatrik əməliyyata hazırlaşmaq üçün əvvəlcədən 20–25 kq arıqlaması tələb olunan pasiyentlərdə geniş şəkildə tətbiq olunur. Eyni zamanda digər üsullarla arıqlaya bilməyən, artıq çəkidən əziyyət çəkən şəxslər üçün də tövsiyə olunur.

Prosedur qısa müddətdə və ağrısız şəkildə icra olunur və mədə hərəkətini yavaşladaraq, iştah hormonlarının ifrazını zəiflədir. Mədə botoksu, diet və fiziki aktivliklə birlikdə tətbiq olunduqda daha effektli nəticələr verir. Ənənəvi cərrahi arıqlama metodlarına alternativ olaraq, çəkisini idarə edə bilməyən və idman/diyetadan nəticə ala bilməyən pasiyentlər üçün bu üsul ideal seçim sayılır.

Poliplər nədir və niyə təhlükəlidir?

Poliplər, mədə-bağırsaq divarında inkişaf edən yumşaq toxuma törəmələridir və saplı və ya sapsız formalarda ola bilərlər. Onlar əksər hallarda əlamətsiz inkişaf edir və yalnız profilaktik müayinə zamanı aşkar olunur. Ən çox rast gəlinənlər yoğun bağırsaq polipləridir.

Statistikaya görə, yoğun bağırsaq xərçənglərinin təqribən 90%-i məhz bu poliplərin bədxassəliyə çevrilməsi nəticəsində yaranır. Bu səbəbdən, kolonoskopiya zamanı aşkar olunan hər bir polip ya biopsiya iləqiymətləndirilməli, ya da tamamilə çıxarılaraq histoloji (toxuma) müayinə üçün laboratoriyaya göndərilməlidir.

Prosedur necə aparılır?

Polipektomiya, endoskop vasitəsilə polipin elektrokoagulyator dövrə və ya ilgək istifadə edilərək sapından və ya dibindən kəsilməsi yolu ilə həyata keçirilir. Prosedur zamanı pasiyent ağrı və diskomfort hiss etmir.Müdaxilə qısa müddətdə – adətən 15-30 dəqiqə ərzində icra olunur. Əgər əlavə risk yoxdursa, pasiyent eyni gün evə buraxılır.

Əgər bir neçə polip mövcuddursa, prosedur zamanı onların hamısı çıxarıla və ya fərqli seanslara bölünə bilər. Xüsusi hallarda çıxarılan poliplər xərçəngöncəsi və ya bədxassəli toxuma ola bilər, bu halda daha geniş müayinə və müalicə planı hazırlanır.

Polipektomiya nə üçün vacibdir?

• Xərçənginin qarşısını almaq üçün effektiv profilaktik üsuldur

• Erkən mərhələdə şişə çevrilmə riski olan törəmələrin aşkarlanıb aradan qaldırılmasını təmin edir

• Əlamətsiz gedən və uzun müddət gizli qalan patologiyaların erkən diaqnozu və idarəsini mümkün edir

Bonum Medical-da Polipektomiya

Bonum Medical klinikasında polipektomiya proseduru təcrübəli endoskopist həkimlər, müasir endoskopik texnologiyalar və tam steril şərait altında aparılır. Hər bir pasiyentin fərdi vəziyyətinə uyğun risk dəyərləndirməsi və nəzarət planı hazırlanır.

Unutmayın: Polipin vaxtında çıxarılması – gələcəkdə mümkün ciddi xəstəliklərin qarşısını almağın ən təsirli yoludur.

Qastroskopiya aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:

• Disfagiya (qida udmaqda çətinlik)

• Mədə-bağırsaq traktının yuxarı şöbələrindən qanaxma əlamətləri

• Qida borusu və mədədə xora xəstəliklərinə şübhə

• Polip və ya şiş ehtimalı

• Qıcıq, yanğı, qəbizlik və ya mədə ağrısı kimi uzunmüddətli diskomfort

Prosedur zamanı endoskop vasitəsi ilə alınan görüntülər yüksək dəqiqliklə monitora ötürülür, bu da həkimə müxtəlif patologiyaları — iltihabi proseslər, xora, eroziyalar, poliplər və ya onkoloji dəyişiklikləri erkən mərhələdə aşkar etməyə şərait yaradır.

Müasir qastroskoplar sayəsində prosedur zamanı zədələnmə və diskomfort riski minimumdur . Xəstənin istəyi və tibbi göstərişlərə uyğun olaraq, qastroskopiya:

• Premedikasiya ilə ayıq vəziyyətdə və ya

• Sedasiya altında (venadaxili dərmanla yüngül yuxu halında) həyata keçirilə bilər.

Əgər xəstənin prosedura əks göstərişləri yoxdursa, bu müayinə təcrübəli endoskopist həkim tərəfindən tam təhlükəsiz və effektiv şəkildə aparılır. Əlavə olaraq, zərurət yarandıqda biopsiya (toxuma nümunəsi götürülməsi) və ya terapevtik müdaxilələr (qanaxmanın dayandırılması, polipin çıxarılması və s.) də icra oluna bilər.

Bonum Medical klinikasında qastroskopiya müasir tibbi standartlara uyğun olaraq həyata keçirilir və pasiyentlərimizin rahatlığını təmin etmək üçün xüsusi şərait yaradılmışdır.

Yad cisimlər necə daxil olur və hansı riskləri daşıyır?

Yad cisimlər ağız yolu ilə təsadüfən udulduqda əvvəlcə qida borusuna (ezofaqusa), oradan isə mədəyə və bağırsaqlaradüşə bilər. Əksər hallarda udulan yad cismin ölçüsü kiçik və kənarları iti olmadıqda, o, heç bir problem yaratmadan təbii yolla bağırsaqlardan xaric olur.

Lakin aşağıdakı hallarda müdaxilə mütləqdir:

• Cisim yemək borusunda ilişib qalıbsa

• Mədədə və ya bağırsaqda hərəkətsiz qalıbsa

• Cisim iti, kəskin, uzun və ya sancaq, iynə, çəngəl, sümük qırıntısı kimi təhlükəli formadadırsa

• Pasiyentdə ağrı, udqunma çətinliyi, qan qarışıq qusma, yüksək hərarət və ya nəfəs darlığı varsa

Bu kimi hallarda cisim toxuma zədələnməsi, deşilmə (perforasiya), qanaxma və infeksiya riski yarada bilər. Belə ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün vaxtında tibbi müdaxilə vacibdir.

Müalicə üsulları

1. Endoskopik çıxarılma:
   Ən çox istifadə olunan və effektiv üsuldur. Yad cisim elastik endoskop vasitəsilə görüntülənir və xüsusi alətlərlə çıxarılır. Bu metod mədə və yuxarı bağırsaq traktında yerləşən yad cisimlər üçün təhlükəsiz və ağrısızdır. İti və təhlükəli cisimlər xüsusi qoruyucu sistemlə çıxarılır ki, toxumalara zədə dəyməsin.

2. Qida borusunda cisim:
   Əgər cisim qida borusunda ilişibsə və endoskopik yolla çıxarılmaq mümkün deyilsə, bəzən cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Əgər cisim çıxarıla bilmirsə, onu ehtiyatla mədəyə itələmək və daha sonra oradan çıxarmaq strategiyası da tətbiq olunur.

3. Təqib və nəzarət:
   Bəzi hallarda, cisim təhlükə yaratmırsa və bağırsaqlarda sərbəst hərəkət edirsə, sadəcə nəzarət altında təbii yolla xaric olması gözlənilə bilər. Lakin bu yanaşma yalnız həkim nəzarəti altında mümkündür.

Bonum Medical-da təhlükəsiz və peşəkar yanaşma

Bonum Medical klinikasında qida borusu və mədə-bağırsaq traktına düşən yad cisimlərin çıxarılması müasir endoskopik cihazlarla, təcrübəli endoskopist və cərrah komandası tərəfindən,pasiyentin təhlükəsizliyini maksimum təmin edən şəraitdə həyata keçirilir.

Unutmayın: Yad cismin udulması və ya hər hansı narahatlıq hiss etdiyiniz anda dərhal həkimə müraciət etmək həyatınızı xilas edə bilər.