Adenoidlər (Burun əti) və Onların Rolu

Adenoidlər udlağın arxa divarında yerləşən və adi müayinədə görünməyən, lakin immun sistemin erkən yaş dövründə formalaşmasında mühüm rol oynayan limfoid toxumalardır. Bu toxumalar virus və bakteriyaları tutaraq orqanizmin immun yaddaşının inkişafına yardım edir. Lakin bəzi uşaqlarda və hətta böyüklərdə adenoid toxuması həddindən artıq böyüyərək aşağıdakı problemlərə səbəb ola bilər:

• Burunla nəfəs almaqda çətinlik

• Xroniki burun tutulması

• Gecə xorultusu və yuxuda nəfəs dayanması (apnoe)

• Tez-tez təkrarlanan qulaq infeksiyaları

• Nitq və eşitmədə gecikmələr

Tonzillər (Boğaz əti) və Onların Problemləri

Boğazda yerləşən tonzillər də immun müdafiədə rol oynayır, lakin tez-tez iltihablanma halları olduqda (xroniki tonzillit) artıq bədən üçün yükə çevrilə bilər. Aşağıdakı hallarda tonzillektomiya tövsiyə olunur:

• İldə 5 dəfədən çox angina tutmaları

• Tonsillərdə daimi irinli ocaqlar

• Qoxulu ağız, çeynəmə və udmada çətinlik

• Boğazda daimi diskomfort və ya tıxanma hissi

Əməliyyat Prosesi və Texniki Üstünlüklər

Bonum Medical klinikasında tonzillektomiya və adenoidektomiya ümumi anesteziya altında, pasiyentin rahatlığı və təhlükəsizliyi təmin olunaraq həyata keçirilir. Əməliyyatlar təcrübəli LOR həkimimiz tərəfindən icra olunur və:

• Əməliyyatın özü təxminən 10-15 dəqiqə davam edir

• Pasiyent ümumi olaraq 45 dəqiqə ərzində reanimasiya və müşahidə altında olur

• Əməliyyatdan əvvəl qan analizləri və anestezioloq dəyərləndirməsi aparılır

Əməliyyat zamanı aşağıdakı innovativ alətlər və üsullar tətbiq olunur:

• Adenotom, küret, elektrokoter, mikro debrider, lazer və s.

• Bölgədə yalnız klinikamızda olan endoskopik diaqnostika və görüntüləmə sistemləri vasitəsilə əməliyyat vizual nəzarət altında aparılır

Bu texnoloji üstünlük sayəsində adenoid toxuması tam şəkildə təmizlənir, qalıqların qalma və ya toxumanın təkrar əmələ gəlmə riski minimuma endirilir.

Əməliyyatdan Sonra Nə Gözlənilir

Əməliyyatdan sonra pasiyent adətən bir neçə saat klinikada həkim nəzarətində saxlanılır. Bu müddətdə ümumi vəziyyət, qan təzyiqi, nəbz və qısa müddətli ağrılar izlənilir. Tonzillektomiya və adenoidektomiya əməliyyatlarından sonra əksər hallarda sağalma prosesi yüngül və problemsiz keçir, lakin bəzi vacib tövsiyələrə əməl edilməsi fəsadların qarşısını almaq baxımından son dərəcə önəmlidir.

Qanama riski və onun qarşısının alınması üçün pasiyentlərə tövsiyələr:

• Əməliyyatdan sonra 10 gün ərzində qidalanmaya xüsusi diqqət yetirilməlidir. İsti, sərt, kəskin, turş və çox duzlu qidalardan mütləq çəkinmək lazımdır. Onların yerinə otaq temperaturunda yumşaq və sulu qidalar (kompot, qatıq, pürelər, dondurma və s.) tövsiyə olunur.

• Əməliyyat yerinin zədələnməsinə səbəb ola biləcək davranışlardan uzaq durmaq vacibdir. Qışqırmaq, ucadan danışmaq, boğazı zorlayacaq şəkildə öskürmək və ya asqırmaqdan çəkinmək tövsiyə edilir.

• Qan laxtalanmasını poza biləcək dərmanlar (aspirin, ibuprofen və s.) istifadə edilməməlidir, əgər həkim tərəfindən xüsusi olaraq təyin edilməyibsə.

• Yüngül qanama (tüpürcəkdə az miqdarda qan izi) ilk günlərdə ola bilər və normal sayılır. Lakin ağızdan qırmızı qan gəlməsi, qanın laxtalanmadan axması və ya qusma şəklində qan görülməsi halında dərhal klinikaya müraciət edilməlidir.

• Fiziki fəaliyyət məhdudlaşdırılmalıdır. Əməliyyatdan sonra ilk 7-10 gün ərzində qaçmaq, ağır yük qaldırmaq, fəal oyunlar oynamaq və ya tərləməyə səbəb olacaq hərəkətlərdən uzaq qalmaq məsləhətdir.

• Çox isti duş və ya hamam qəbul edilməməli, bədənin temperaturunun süni şəkildə yüksəlməsi qarşısı alınmalıdır.

• Boğazda ağrı, udma çətinliyi, qızdırma və ya pis qoxulu ağız suyu kimi əlamətlər varsa, bu, infeksiyanın əlaməti ola bilər və həkimə müraciət edilməlidir.

Ümumi sağalma prosesi:

• İlk günlərdə boğaz ağrısı, qulaqlara vuran sızıltı və yüngül narahatlıq normal hal sayılır.

• Qidalanma və istirahət rejiminə düzgün əməl edən pasiyentlərdə sağalma təxminən 7-10 gün ərzində tamamlanır.

• Həkimin təyin etdiyi dərmanları vaxtında qəbul etmək, planlaşdırılmış kontrol müayinələrinə gəlmək müalicənin uğuruna birbaşa təsir edir.

Hər bir pasiyentə fərdi yanaşma və yüksək səviyyədə tibbi qulluq bizim əsas prioritetimizdir.

Prosedur necə aparılır?

Paranazal sinusların yuyulması spesifik sistem və steril məhlullardan istifadə olunmaqla həyata keçirilir. Prosedur zamanı:

• Pasiyent oturaq vəziyyətdə yerləşdirilir.

• Burun boşluğuna xüsusi kateter və ya yuyucu sistem yerləşdirilir.

• İzotonik duz məhlulu, antiseptik və ya dərmanlı məhlullar burun boşluğuna verilir, eyni zamanda qarşı tərəfdən axıdılır.

• Bəzən “Gökküşağı üsulu” (Proetz metodu) deyilən vakuum köməkli metod da istifadə edilir – bu zaman iltihab dərin sinuslardan da çıxarılır.

Bu müalicə üsulu aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:

• Kəskin və ya xroniki sinusit (çənəaltı, alın və ya sfenoid sinus iltihabı)

• Burun tıxanıqlığı, axıntı, baş ağrısı və təzyiq hissi

• Antibiotiklərlə müalicəyə cavab verməyən hallarda

• Sinus boşluqlarında iri ifrazat və ya allergik iltihab olduqda

Paranazal sinusların yuyulmasının üstünlükləri:

• Ağrısız və təhlükəsiz bir prosedurdur – anesteziyaya ehtiyac yoxdur

• Sekresiyaların dərindən təmizlənməsi sayəsində iltihabın yayılma riski azaldılır

• Antibiotiklərə ehtiyac azalır, müalicə müddəti qısalır

• Tənəffüs rahatlaşır, baş ağrıları və təzyiq hissi azalır

• Ambulator şəraitdə, qısa müddətdə və təkrar icra oluna bilir

Bonum Medical klinikasında bu prosedur müasir endoskopik nəzarətli sistemlər, yüksək dəqiqlikli aspirasiya cihazları və təcrübəli LOR mütəxəssislərimiz tərəfindən icra olunur. İstifadə etdiyimiz üsullar maksimal komfort və effektivlik təmin edir.

Boğaz Absesi Nədir?

Boğaz absesi – xüsusilə peritonzilyar (boğaz əti ətrafı), parafarengial və ya retrofarengial sahədə irinli toplanma ilə xarakterizə olunan vəziyyətdir. Adətən tonzillit, boğaz infeksiyaları və ya travmalar fonunda yaranır. Simptomlar bunlardır:

• Udqunarkən və ya danışarkən şiddətli boğaz ağrısı

• Ağızda pis qoxu

• Boyunda və çənəaltında şişlik

• Qızdırma və ümumi halsızlıq

Kistalar və Hematomalar:

• Kistalar – selikli vəzilər, limfa düyünləri və ya tük folikullarından inkişaf edən, içi maye ilə dolu quruluşlardır.

• Hematomalar – travmadan sonra damarların zədələnməsi nəticəsində toxuma daxilində qan yığılmasıdır.

Bu törəmələr əgər böyüyərsə, udqunma və tənəffüs çətinliyi, səs dəyişiklikləri, ağrı və ya vizual şişkinliklərə səbəb ola bilər.

Bonum Medical klinikasında bu hallar endoskopik nəzarət altında və steril cərrahi şəraitdə müalicə olunur:

• İrinli abses və hematomalar: lokal və ya ümumi anesteziya altında yarılaraq (drenaj olunaraq) boşaldılır, iltihab təmizlənir və infeksiya əleyhinə müalicə başlanılır.

• Kistalar: ölçüsündən, yerləşməsindən və səbəb olduğu şikayətlərdən asılı olaraq cərrahi yolla çıxarılır və histoloji analiz üçün göndərilir.

• Əməliyyatdan sonra pasiyentə ağrıkəsicilər, antibiotiklər təyin olunur, bəzən daimi nəzarət üçün bir neçə gün klinik şəraitdə qalması tövsiyə olunur.

Koaqulyasiya nədir?

Koaqulyasiya – zədələnmiş və ya genişlənmiş səthi damarların elektrokoter, kimyəvi məhlul və ya lazer vasitəsilə yandırılması, yəni trombla tıxanması və fəaliyyətinin dayandırılması prosedurudur. Bu üsul damar divarlarının möhkəmlənməsinə və qanamanın qarşısının alınmasına imkan verir.

Bu prosedur kimlər üçün nəzərdə tutulub?

• Tez-tez burun qanaması yaşayanlar

• İqlim və havalandırma dəyişikliklərindən asanlıqla təsirlənənlər

• Burun travmasından sonra səthi damar zəifliyi yaranan pasiyentlər

• Koaqulyasiyaya ehtiyac olan digər lokal damar patologiyaları

Bonum Medical klinikasında bu prosedur ambulator şəraitdə, yəni pasiyentin eyni gün evə buraxılması ilə, xüsusi endoskopik nəzarət altında və lokal anesteziya ilə həyata keçirilir. Müasir cihazlarla aparılan koaqulyasiya:

• Qısa müddətli və ağrısız olur;

• Damarın tam bağlanmasını təmin edir;

• Ənənəvi tamponlama ilə müqayisədə daha effektiv və komfortludur.

Prosedurdan sonra nə gözlənilir?

• Bir neçə gün ərzində burun boşluğunda quru hiss və yüngül narahatlıq ola bilər;

• Həkimin təyin etdiyi nazal sprey və ya məlhəmlərlə burnun selikli qişası qorunmalı və nəm saxlanmalıdır;

• Qan təzyiqi nəzarətdə saxlanmalı və burna fiziki travmadan qaçınmaq tövsiyə olunur.

Niyə Bonum Medical?

Klinikamız bu proseduru bölgədə ən yeni nəsil endoskopik sistemlər və ixtisaslaşmış LOR həkimləri ilə həyata keçirir. Bu, həm diaqnozun dəqiqliyini, həm də prosedurun effektivliyini maksimum dərəcədə artırır.

Repozisiya – yerindən tərpənmiş və ya sınıq burun sümüklərinin əl ilə və ya xüsusi alətlərlə yenidən fizioloji (normal) mövqeyə qaytarılması əməliyyatıdır. Bu müdaxilə erkən mərhələdə – adətən travmadan sonrakı ilk 7-10 gün ərzindəaparıldıqda daha effektiv olur, çünki bu dövrdə sümük hələ tam bərkiməmiş olur.

Bonum Medical klinikasında burun sümüyünün repozisiyası:

• Təcrübəli LOR mütəxəssisi tərəfindən

• Lokal və ya yüngül sedasiya altında

• Endoskopik nəzarətlə və ya klassik üsulla

• Steril və peşəkar mühitdə həyata keçirilir

Əməliyyatdan sonra burun formasının qorunması üçün xüsusi burun ateli və ya tamponlama sistemi tətbiq edilir. Bu, sümük hissələrinin sabit qalmasına və düzgün sağalmasına kömək edir.

Bu prosedura nə zaman ehtiyac var?

• Burun sümüyünün deformasiyası (əyilməsi)

• Burnun orta xəttdən kənara sürüşməsi

• Travmadan sonra nəfəsalma çətinliyi

• Estetik narahatlıqlar və ya funksional pozğunluq

Əməliyyatdan sonra nə gözlənilir?

• 1 həftə ərzində burun üzərində atel saxlanılır

• Şişkinlik və göyərmə müşahidə edilə bilər, lakin bir neçə gün ərzində azalır

• Həkimin təyin etdiyi müalicə və gigiyena qaydalarına ciddi riayət vacibdir

• Fiziki aktivlik və buruna təzyiqdən uzaq durmaq tövsiyə olunur

Klinikamız burun travmalarının diaqnostikası və müalicəsində müasir texnoloji imkanlara, peşəkar tibbi komandaya və pasiyent komfortunu ön planda tutan yanaşmaya malikdir. Erkən müdaxilə ilə həm burun estetikası, həm də nəfəs funksiyası bərpa edilir, uzunmüddətli fəsadların qarşısı alınır.

Uşaqların oyun zamanı kiçik əşyaları buruna və ya ağzına salması,yemək zamanı təsadüfən sümük, oyuncaq hissəsi, mismar, sikkə kimi əşyaların udulması,diş, qida qırıntıları və ya metal hissəciklərin boğazda və ya burunda ilişməsi burun və boğaza yad cisim düşməsinin müxətlif səbəbləridir .

Əlamətlər:

Burunda yad cisim:

• Tək tərəfli burun tutulması

• Qoxulu burun axıntısı

• Burun qanaması və ya narahatlıq hissi

Boğazda yad cisim:

• Udqunma çətinliyi

• Boğazda ağrı, batma hissi

• Quru və ya qıcıqlandırıcı öskürək

• Qidalanma zamanı ağrı və ya tənəffüs çətinliyi

Diaqnostika və müayinə:

Klinikamızda bu kimi halların dəqiq təyini üçün endoskopik müayinə sistemləri mövcuddur. Endoskopik görüntüləmə sayəsində yad cismin yeri, ölçüsü və ətraf toxumaya təsiri vizual olaraq qiymətləndirilir. Bu, müdaxilənin dəqiq və təhlükəsiz aparılmasına şərait yaradır.

Müdaxilə necə aparılır?

Yad cismin yerləşdiyi yer və pasiyentin yaşına görə çıxarılma üsulu fərqlənir:

• Burun: Lokal anesteziya ilə xüsusi alətlərlə çıxarılır.

• Boğaz və udlaq: Endoskopik nəzarətlə çıxarılır. Gərək olduqda qısa müddətli yuxu narkozu istifadə olunur.

Müdaxilə adətən qısa sürür və çox vaxt ambulator şəkildə həyata keçirilir.

Yad cisim uzun müddət burun və ya boğaz boşluğunda qaldıqda:

• İltihab, irinli axıntı və toxuma nekrozu

• Tənəffüs yollarında ciddi infeksiya

• Xroniki sinusit və ya otit kimi fəsadlar baş verə bilər

Klinikamızda bu kimi halların müalicəsi təcrübəli LOR mütəxəssisi, endoskopik cihazlar və təhlükəsiz ambulator şəraitdə həyata keçirilir. Xüsusilə bölgə üzrə nadir olan tam təchizatlı diaqnostik baza sayəsində mürəkkəb halların belə operativ və effektiv həllinə imkan yaranır.

Punksiya — Haymor boşluğuna incə iynə və ya kanyula vasitəsilə daxil olaraq, orada toplanmış irinli və ya selikli ifrazatın çıxarılması və müalicəvi məhlulların sinus boşluğuna yeridilməsi prosedurudur. Bu üsul həm diaqnostik, həm də müalicəvi məqsədlərlə istifadə olunur.

Prosedur hansı hallarda aparılır?

• Kəskin və ya xroniki maksillar sinusit

• Medikal müalicəyə cavab verməyən Haymorit

• Radioloji görüntülərdə sinusda irinli maye izlənməsi

• Uzunmüddətli burun tıxanıqlığı, baş ağrısı, pis qoxulu burun axıntısı

• Sinus daxili kist və ya qalın irin şübhəsi

Prosedur necə aparılır?

• Prosedur lokal anesteziya ilə burun boşluğu keyidildikdən sonra həyata keçirilir.

• Üst dodağın içərisindən və ya burun boşluğunun yan divarından xüsusi kanyula vasitəsilə maksillar sinusun ön divarına giriş təmin olunur.

• Maye və ya irin boşluqdan çıxarılır, lazım gələrsə antiseptik və antibiotik məhlulu ilə boşluq yuyulur.

• Prosedur qısa müddət ərzində (10-15 dəq) başa çatır və əksər hallarda ambulator şəkildə icra edilir.

Prosedurun əsas üstünlükləri odur ki,əlamətlərin qısa müddətdə aradan qalxmasına səbəb olur. Çıxarılan maye laborator müayinə üçün istifadə edilə bilər. zamanında müdaxilə sinusit fəsadlarının, o cümlədən beyinə yayılma riskinin qarşısı alınır

Prosedurdan sonra nə gözlənilir?

• Əksər hallarda pasiyentlər prosedurdan sonra dərhal evə buraxılır

• 1-2 gün ərzində burun axıntısı və yüngül diskomfort müşahidə edilə bilər

• Həkim tərəfindən təyin edilən antibiotik və ya yuyucu məhlulların istifadəsi tövsiyə olunur

Bonum Medical Klinikası Haymor punksiyası daxil olmaqla LOR sahəsində ən müasir və təhlükəsiz üsulları təqdim edir. Klinikamızda prosedur uzun illərin təcrübəsinə malik peşəkar LOR mütəxəssisi tərəfindən steril və rahat ambulator şəraitdə aparılır. Bu üsulun bölgədə yüksək səviyyədə tətbiqi yalnız seçilmiş ixtisaslaşmış mərkəzlərdə mövcuddur.